दैवज्ञ वल्लभा · वराहमिहिर (परंपरा अनुसार)
अध्याय 1
प्रश्नावताराध्यायः
अन्यैर्विजितो युद्धे निपीडितोऽस्तंगतो मुषितः ।परिहीयमानवीर्यो नीचाभिमुखं प्रसर्पश्च ॥ ५ ॥
ग्रह युद्ध में जो ग्रह दूसरों से हार जाए, वह दुखी है। जो ग्रह सूर्य से छिप जाए, वह लुटा हुआ है। जो ग्रह अपनी नीची राशि की ओर बढ़ रहा हो, उसका बल घट रहा है।
सरल अर्थ: ग्रह युद्ध में हारा हुआ ग्रह दुखी होता है। सूर्य से छिपा ग्रह लुटा हुआ होता है।
गच्छन् स्वोच्चाभिमुखं प्रवृद्धवीर्यः समाख्यातः ।
ग्रह अपनी ऊँची राशि की ओर बढ़े तो उसका बल बढ़ता है। अच्छे ग्रहों के राशि-भागों में हो तो वह बहुत बलवान होता है।
दीप्ते सिद्धिरनुत्तमा नरपतेर्दीने च दैन्यागमः स्वस्थे स्वे मनसि स्थितं च भवति श्रीकीर्तिसौख्यादिकम् ।
चमकता ग्रह बड़ी सफलता देता है। कमज़ोर ग्रह दुख दे सकता है। लुटा हुआ ग्रह धन की हानि करा सकता है।
भवति प्रवृद्धवीर्ये गजतुरंगसुवर्णभूलाभः ।
बल बढ़ता ग्रह पशु, सोना और ज़मीन देता है। बहुत बलवान ग्रह इससे भी ज़्यादा देता है।