हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 7 · दशाएँ निकालना
दशानयनाधिकाराध्यायः
एवमंतर्दशायाश्च पाचकाः शुभदा ग्रहाः॥अन्ये त्वशुभदा ज्ञेया एवञ्च विदशाफलमिति ॥२॥
इसी तरह ये ग्रह जब अंतर्दशा (उप-अवधि) के स्वामी होते हैं, तब अच्छे फल देते हैं। बाकी को बुरा फल देने वाला जानें। विदशा (और भी छोटी अवधि) के फल भी इसी तरह चलते हैं।
सरल अर्थ: अच्छी और बुरी उप-अवधियाँ: बताए गए ग्रह अच्छा फल देते हैं, बाकी बुरा; छोटी अवधियों में भी यही है।
अथगौरीमतानयनं महादेवमतेन च ॥गौरीमतदशा जन्मर्क्षमासदिनानि दिने षडंशा दशा ज्ञेया वर्षे द्वादशांशो मासः ॥ महादेवमते आर्द्रातः ॥३॥वर्षे दशादिनानि सौराणि दिनप्रवेशे दशा घटीरूपा ते च ॥
गौरी और महादेव की दशाएँ ये हैं। गौरी जन्म नक्षत्र से गिनती हैं, महादेव आर्द्रा से। महीने की दशा बारहवाँ भाग, दिन की दशा छठा भाग।
दशानयनमुक्तं मुक्तावल्याम्॥
गौरी की दशाएँ: जन्म नक्षत्र से गिनी जाती हैं, सूर्य से शुक्र तक नौ स्वामी।
दशेशा वह्निभा ज्ञेयाः क्रमात्रिः परिवर्तनात्॥
गौरी के दशा स्वामी: कृत्तिका से गिनें, नौ नक्षत्रों के तीन चक्र; दिन 18, 30, 21 से शुरू होते हैं।