हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 6 · बारह भाव
द्वादशभावविचाराध्यायः
धरणितनयलग्ने स्याद्व्रणो वातपीडा भवति रिपुविवादो नेत्रशीर्षे च रोगः ॥ज्वरवमनविकारादंगनांगे च कष्टं नृपभयमथ लोहादग्नितो वा भयं स्यात् ॥ ३ ॥
पहले भाव में मंगल हो तो चोट और वात (शरीर की वायु) का दर्द हो सकता है। शत्रुओं से झगड़े होते हैं और आँखों और सिर की बीमारी होती है। बुखार और उलटी से परेशानी हो सकती है, पत्नी के शरीर में भी। राजा से भय हो सकता है, और लोहे या आग से भय।
सरल अर्थ: पहले भाव में मंगल: चोट, दर्द, शत्रुओं से लड़ाई, आँख और सिर की बीमारी, बुखार और उलटी। राजा, लोहे या आग से भय।
शास्त्रीय मत, चिकित्सा सलाह नहीं।
रजनिकरसुतः स्याल्लग्नगो हायनस्य बहुलबलविवृद्धिर्योषितां चापि सौख्यम् ॥
पहले भाव में बुध: बल बढ़ता है, स्त्रियों से सुख, शत्रु गिरते हैं, शासक से लाभ, धन और मित्र।
जीवे लग्नगते हयांवरसुखं प्राप्नोति वृद्धिं पराम् ॥ राज्यात्सौख्यसमागमं च बहुलं व्यापारतस्स्याज्जयः ॥
पहले भाव में गुरु: वृद्धि, सुख, व्यापार में सफलता, यश, शत्रु गिरते हैं, पत्नी से सुख, मोती और सोना।
तनुस्थानगो भार्गवश्चेदिह स्यात्प्रतिष्ठाविवृद्धिं समृद्ध्यागमं च ॥
पहले भाव में शुक्र: ऊँची प्रतिष्ठा, समृद्धि, शत्रु गिरते हैं, राजा से सम्मान, विजय और गहने।