हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 6 · बारह भाव
द्वादशभावविचाराध्यायः
अत्र तनुभावश्चेत्स्वामिसौम्याभ्यां दृष्टो युक्तो वा स्यात्तदा देहे आरोग्यं लोकतः ॥ पूजालाभः गुणोदयः सन्मानाधिक्यं शुभाचरणम् ॥
यहाँ देह भाव को उसका स्वामी और अच्छे ग्रह देखें या उसमें बैठें। तब शरीर स्वस्थ रहता है और लोगों में दिखता है। सम्मान मिलता है, अच्छे गुण बढ़ते हैं, आदर बढ़ता है और आचरण अच्छा रहता है।
सरल अर्थ: अगर पहले भाव को उसका स्वामी और अच्छे ग्रह देखें या उसमें हों, तो स्वास्थ्य और सम्मान मिलता है। अच्छे गुण, आदर और अच्छा आचरण भी मिलता है।
आयुषि निर्विघ्नता लग्नेशवयसा पुरुषेण सुखाऽधिकं स्वज्ञातिसौख्यं क्लेशनाशः शुभाकृतित्वं नाम कांतिवर्द्धनं देहे शुभलक्षणोद्भमः लग्नाधीशस्य संज्ञातंत्रोक्तं ब्राह्मणादिवर्णद्वारया सुखमंगरक्षाभागिनेयजायादेहे सुखं भागिनेयविवाहाद्युत्सवेन वा सुखमेवं पापैः सर्वं विपरीतं ज्ञेयम् ॥ मिश्रैर्मिश्रं च पूर्ववत् ज्ञेयम् ॥
पहले भाव के और फल: कोई बाधा नहीं, सुख, अच्छा रूप और रिश्तेदारों का साथ। बुरे ग्रह इसे उलटते हैं। मिले हुए ग्रह मिलाते हैं।
अथ विशेषयोगास्ताजिकसारे ॥
लग्न का स्वामी बलवान हो तो सुख, स्वास्थ्य और चमक। मध्यम हो तो थोड़ा सुख। नष्ट हो या छठे, आठवें, बारहवें में हो तो कष्ट या थोड़ा सुख।
अत्र वर्षलग्नेशो जन्मन्यपि पूर्णबलोपेक्षित इत्युक्तन्तेजस्सिंहेन ॥
लग्न का स्वामी जन्म और वर्ष में पूरा बलवान हो तो स्वास्थ्य, प्रतिष्ठा और सुख। यही नियम हर भाव पर लागू होता है।