हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 6 · बारह भाव
द्वादशभावविचाराध्यायः
अथ भावेषु बलिष्ठग्रहलक्षणमुक्तं संज्ञातन्त्रे ॥लग्न १ कर्मा१०स्त ७ तुर्या ४ य ११ सुतां ५ क ९ स्थो बली ग्रहः ॥यथादिमं विशेषेण सत्रिवित्तेषु १।१०।४।७।११।५।९। ३।२ चंद्रमाः ॥
यही श्लोक: Tajika Nilakanthi 1.58
आगे संज्ञातंत्र में बताया गया, भावों में बलवान ग्रहों का लक्षण। यही श्लोक ताजिक नीलकंठी 1.58 में है; उसका हिंदी अर्थ वहाँ दिया है।
सरल अर्थ: ताजिक नीलकंठी 1.58 वाला ही श्लोक है; उसका अर्थ वहाँ देखें।
कुजस्सत्रिषु १।१०।७।४।११।५।९।३ पृच्छायां सूतौ वर्षे च चिन्तयेत् ॥
ताजिक नीलकंठी 1.59 वाला ही श्लोक है; उसका अर्थ वहाँ देखें।
अत्र सर्वापेक्षया लग्नस्थो ग्रहो बली तस्माद्दशमस्थो हीनबलः ॥ एवं सर्वत्र द्वादशाष्टमषष्ठभावा गणितागता अधिष्ठितग्रहदीप्तांशानतिक्रम्य वर्तंते तदा शुभफलदा इति ॥ एवं शुभभावेषु ग्रहास्स्वदीप्तांशमध्येष्वत्यन्तं शुभाः ॥ तदतिक्रमे न्यूनफलदा इत्यनुक्तमपि ज्ञेयम् ॥
लग्न सबसे बलवान स्थान है। छठे, आठवें और बारहवें भाव के ग्रह प्रकाश की सीमा के पार अच्छा फल देते हैं। अच्छे भावों में वे सीमा के भीतर सबसे अच्छे रहते…
भावविचारे विशेषमाह यादवः ॥
मान लो जन्म में भाव का स्वामी ग्रह इस वर्ष अधिकार वाला हो। और बलवान भी हो, तो वह उस भाव का लाभ देता है। भाव को न देखे तो फल सपने जैसा होता है।