हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 2 · दृष्टि, बल और फल
दृष्टिसाङ्गबलेष्टकष्टाद्यानयनाधिकारः
तत्र ग्रहाणां चतुर्द्धा दृष्टिः । एका प्रत्यक्षस्नेहा समस्तलोकसमक्षं स्नेहदा ॥ द्वितीया गुप्तस्नेहा अप्रत्यक्षस्नेहकारिका अकथितमेवेष्टकार्यसंसिद्धिदा ॥ तृतीया गुप्तवैरा अप्रकाशितशत्रुभावकारिका ॥ चतुर्था प्रत्यक्षवैरा ॥
वहाँ ग्रहों की दृष्टि (ग्रह की नज़र) चार तरह की है। पहली है प्रकट मित्रता। वह सबके सामने मित्रता देती है। दूसरी है गुप्त मित्रता। वह ऐसी मित्रता लाती है जो दिखाई नहीं देती। वह बिना कहे भी मनचाहे काम में सफलता देती है। तीसरी है गुप्त शत्रुता। वह ऐसी शत्रुता लाती है जो दिखाई नहीं देती। चौथी है प्रकट शत्रुता।
सरल अर्थ: चार दृष्टियाँ: प्रकट मित्रता, गुप्त मित्रता, गुप्त शत्रुता और प्रकट शत्रुता।
आसां लक्षणं दृष्टिपरिमाणं चाह समरसिंहः॥
नौवें और पाँचवें की दृष्टि: 45, बलवान, प्रकट मित्रता की दृष्टि।
तार्तीयैकादशयो ३।११ दृष्टौ यो वीक्षते तृतीयदृशा ॥
तीसरे और ग्यारहवें की दृष्टि: तीसरे से देखने वाले की 40, दूसरे की 10।
अनयोर्गुप्तस्नेहा दृष्टिः सर्वत्र कार्य्यसिद्धिकरी॥
तीसरे और ग्यारहवें की दृष्टि: यह गुप्त मित्रता है और हमेशा काम में सफलता देती है।