वीरसिंहावलोक · वीरसिंह कृत
अध्याय 82
क्षुद्ररोग — कर्मविपाकः
अथ ज्वालागर्दभादिरोगप्रतीकाराय गायत्र्ययुतं जपेत् । तिलाज्येन च जुहुयात् । गां सुवर्णं च दद्यात् ब्राह्मणभोजनं च कारयेत् । इति ज्वालागर्दभपाषाणगर्दभप्रतीकारविधिः ।
अब ज्वालागर्दभ (जलन वाले फोड़े) और ऐसे रोगों का उपाय। वह गायत्री (गायत्री मंत्र) का 10,000 बार जप (मंत्र जप) करे। वह तिल और घी से होम (अग्नि में आहुति) करे। वह गाय और सोना दे और ब्राह्मणों को भोजन कराए। यहाँ ज्वालागर्दभ और पाषाणगर्दभ (पत्थर जैसे कठोर फोड़े) के उपाय की विधि समाप्त होती है।
शास्त्रीय मत, चिकित्सा सलाह नहीं।
अथ कीलकव्रणे हे०तत्प्र०।परव्रतभेदी कीलकव्रणी भवति अस्य प्रायश्चित्तं कृच्छ्रं कृत्वाऽऽयसं दद्यात् ।
अब कील जैसे घाव: कारण और उपाय। जो दूसरे का व्रत तोड़ता है, उसे कील जैसे घाव हो सकते हैं। उसका प्रायश्चित्त: वह कृच्छ्र (प्रायश्चित्त का उपवास) करके…
अथ वैकृत्यरोगे हे०तत्प्र० मूत्रपुरीषं कृत्वा शौचमकृत्वैव यो भुंक्ते स स्रवद्गुदो भवति । तत्र दारुणापि पीडा भवति । कृच्छ्रातिकृच्छ्रचांद्रायणानि कुर्यात् । अक्षीभ्यामित्यष्टोत्तरशतसहस्रं क्षीरसर्पिर्भ्यां जुहुयात् । उद्यन्नद्येति जपेत् ।
अब विकृति का रोग: कारण और उपाय। जो मल-मूत्र त्यागकर बिना शुद्धि किए ही भोजन करता है, उसे रिसने वाली गुदा हो सकती है। तब पीड़ा भी भारी होती है। वह…
तथा विशेषतश्च ब्रह्मपुराणे ।
और विशेष रूप से ब्रह्म पुराण में: पानी, खीर, मूँग, और घी मिली शक्कर। हर रोग की शांति के लिए यह अवश्य देना चाहिए।