हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 8 · मास कुंडली और मासिक फल
मासप्रवेशादिविचाराध्यायः
वर्षतंत्रे भावांशाधिपतिस्स्वभावपनवांशेन मैत्र्यादियोग उक्तः ॥भावांशाधिपतिस्स्वभावपनवांशेशेन मैत्रीदृशा दृष्टो वा सहितः शशी च यदि तौ मैत्रीदृशालोकिते ॥तद्भावोत्थसुखं विलोममथ तद्व्यत्यासतः कीर्तितं नीचास्तादिफलञ्च लग्नविदितं विद्वद्भिरूह्यन्धिया ॥ १ ॥
यही श्लोक: Tajika Nilakanthi 22.9
वर्षतंत्र में एक संबंध बताया गया है, जैसे मित्रता। यह भाव के नवांश (राशि का नौवाँ भाग) के स्वामी और उस भाव के स्वामी के नवांश के बीच देखा जाता है। यही श्लोक ताजिक नीलकंठी 22.9 में है; उसका हिंदी अर्थ वहाँ दिया है।
सरल अर्थ: ताजिक नीलकंठी 22.9 वाला ही श्लोक है; उसका अर्थ वहाँ देखें।
अयमर्थः ॥ यदा तौ ग्रहौ शत्रुदृष्ट्या परस्परं पश्यंतौ युक्तौ वा भवतश्चंद्रोपि शत्रुदृष्ट्या पश्यति तदा तन्मासि भावोत्थदुःखं स्यात् ॥
मास का फल यह है। जब दोनों नवांश स्वामी शत्रु हों और चंद्रमा भी कठोर नज़र से देखे, तब वह भाव दुख लाता है।
अत्रायं विशेषः ॥ भावांशपनवांशेशौ द्वौ अपि नीचास्तवक्रगौ भवतस्तदा तद्भावोत्थदुःखमवश्यं मासे भवति यदैको नीचादिगः अपरः सत्स्थानगो मध्यमस्थानगो भवति तदा द्वौ तद्भावोत्थदुःखमनुभूय पश्चात्सुखं स्यादिति ॥
मास का फल: दोनों नवांश स्वामी नीच, अस्त या वक्री हों तो ज़रूर दुख। एक बुरा और एक अच्छा हो तो पहले दुख, फिर आराम।
अन्यच्च तत्रैव ॥
ताजिक नीलकंठी 22.10 वाला ही श्लोक है; उसका अर्थ वहाँ देखें।