हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 7 · दशाएँ निकालना
दशानयनाधिकाराध्यायः
अथ लग्नदशाफलमुक्तं वर्षतंत्रे ॥दशा तनोस्स्वामिफलेन तुल्यं फलं ददातीत्यपरो विशेषः ॥चरे फलामध्यशुभाधमा च द्विर्मूर्तिभे स्याद्विपरीतमूह्यम् ॥
लग्न (उदय राशि) की दशा (ग्रह का समय) अपने स्वामी के फल के बराबर फल देती है। यहाँ एक बात और है। चर राशि (चलने वाली राशि) में इसके फल मध्यम, अच्छे और नीच होते हैं। उभय राशि (दोनों स्वभाव वाली राशि) में उलटा लें।
सरल अर्थ: लग्न की दशा अपने स्वामी जैसा फल देती है। चर राशि में फल मध्यम, अच्छे, नीच के क्रम में चलते हैं; उभय राशि में इसका उलटा।
अनिष्टमिष्टञ्च समं स्थिरर्क्षे क्रमाद्दृकाणैः फलमुक्तमाद्यैः ॥
ताजिक नीलकंठी 21.45 वाला ही श्लोक है; उसका अर्थ वहाँ देखें।
हायनोत्तमेपि ॥
लग्न की दशा तीन भागों में: चर राशि में अच्छी, मध्यम, नीच; स्थिर राशि में बुरी, अच्छी, सम।
पूर्वे त्रिभागे द्वितनावनिष्टा मध्या द्वितीये शुभदातृतीये ॥
उभय राशि में लग्न की दशा: बुरी, मध्यम, अच्छी; फल लग्न के स्वामी से आते हैं।