हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 6 · बारह भाव
द्वादशभावविचाराध्यायः
उत्तरतन्त्रे ॥शीतांशुलग्नेश्वरवित्तनाथाः परस्परं संयुतवीक्षताश्च ॥धनत्रिकोणोदयगा यदा स्युस्तदार्थलाभम्प्रवदेन्नराणाम् ॥
उत्तरतंत्र में: चंद्रमा, लग्न (उदय राशि) का स्वामी और दूसरे का स्वामी एक-दूसरे से मिलें या एक-दूसरे को देखें। फिर वे दूसरे भाव में, त्रिकोण (भाग्य भाव) में या लग्न में बैठें। तब लोगों को धन के लाभ की बात कहनी चाहिए।
सरल अर्थ: चंद्रमा, लग्न-स्वामी और दूसरे का स्वामी मिलकर या देखकर दूसरे, भाग्य भाव या लग्न में हों, तो धन का लाभ।
शशांकजीवज्ञसिता बलाढ्या वित्ताय धर्मात्मजकण्टकस्थाः ॥
चंद्रमा, गुरु, बुध और शुक्र बलवान होकर पाँचवें, नौवें या केंद्र में हों। और बुरे ग्रहों के साथ न हों, तो जल्दी बहुत धन मिलता है।
शीतांशुवित्तेश्वरलग्नपानां कम्बूलयोगे प्रचुरोऽर्थलाभः ॥
लग्न-स्वामी और दूसरे के स्वामी का कंबूल, नक्त या यमया: धन आता है। दोनों बुरे ग्रहों से पीड़ित हों तो धन नहीं।
क्रूरैर्धनस्थैश्शुभदृष्टयुक्तैर्दूरे चिरादल्पधनस्य लाभः ॥
दूसरे में बुरे ग्रह और अच्छी दृष्टि: देर से थोड़ा लाभ। बुरी दृष्टि: लंबे समय का जमा धन खो जाता है।