हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 4 · सहम (खास बिंदु)
सहमाध्यायः
सहमस्वामी पतिते ६ । ८ । १२ भवनेरिष्टं करोत्यचिरात् ॥सहमे शुभयुतदृष्टे सहमारिष्टं विनाशयतीति ॥
सहम (जीवन के एक विषय का खास बिंदु) का स्वामी बुरे भाव में पड़ सकता है: छठे, आठवें या बारहवें में। तब वह जल्दी ही अरिष्ट (वर्ष में हानि) लाता है। जब अच्छे ग्रह सहम से जुड़ते हैं या उसे देखते हैं, तो वे सहम का अरिष्ट हटा देते हैं।
सरल अर्थ: सहम का स्वामी छठे, आठवें या बारहवें में हो तो जल्दी हानि लाता है। सहम से जुड़ने या उसे देखने वाले अच्छे ग्रह हानि हटा देते हैं।
यादवोपि ॥
बलवान सहम: उसका स्वामी, मित्र और अच्छे ग्रह उससे जुड़ें या उसे देखें, और उसका स्वामी उदित हो। वह अपना फल देता है; नहीं तो हानि।
ननु बहूनां वर्षप्रवेशे पुण्याश्वराज्यगजादिसहमानां तदधिपानां च सबलत्वं दृश्यते परंतु तत्फलं तेषां न भवतीति चेदुच्यते ॥
बलवान सहम पर कोई फल नहीं: बहुतों की वर्ष कुंडली में सहम बलवान होते हैं पर कुछ नहीं मिलता। उत्तर आगे है।
प्रथमं जन्मनि प्रागुक्तरीत्या सर्वाणि सहमानि साध्यानि ततः स्वामिनो बलाबलविवेकं सहमस्यापि बलाबलविवेकं विधाय येषां सहमानां सर्वप्रकारेण नैर्बल्यं निर्णीतं तानि वर्षे फलदानासामर्थ्यात् कदाचिदपि न विचारयेत् ॥ येषां तु सर्वप्रकारेण सबलत्वं तान्येव वर्षे विचारणीयानि ॥
पहले जन्म कुंडली में हर सहम देखें। वर्ष कुंडली में केवल वे देखे जाते हैं जो हर तरह से बलवान हों।