दैवज्ञ वल्लभा · वराहमिहिर (परंपरा अनुसार)
अध्याय 8
रोगशुभाध्यायः
सौम्यग्रहा यदि सुतस्मरमृत्युसंस्थाः पापा भवन्ति च शुभग्रहदृश्यमानाः ।आयत्रिषड्दशमगश्च निशाकरः स्यात् तस्माच्छुभाश्च यदि वा शुभमाहुरस्य ॥ ४ ॥
अच्छे ग्रह पाँचवें, सातवें और आठवें भाव में हों। बुरे ग्रहों पर अच्छे ग्रहों की नज़र हो। चंद्रमा ग्यारहवें, तीसरे, छठे या दसवें भाव में हो। या चंद्रमा से गिनने पर अच्छे ग्रह उन्हीं भावों में हों। तब इसे उसके लिए अच्छा कहते हैं।
सरल अर्थ: पाँचवें, सातवें और आठवें भाव में अच्छे ग्रह हों और चंद्रमा तीसरे, छठे, दसवें या ग्यारहवें में हो, तो यह अच्छा है।
पापेक्षितः पापयुतः शुभानां दृग्योगहीनो नवमः शनिश्चेत् ।
नौवें भाव में बुरे ग्रहों के साथ शनि हो तो दूर देश में बीमारी हो सकती है। छठे या आठवें में हो तो मृत्यु का खतरा रहता है।
उपचयगृहगे चन्द्रे शुभेषु केन्द्रत्रिकोणनिधनेषु ।
बढ़ने वाले भाव में चंद्रमा हो, या केंद्र, भाग्य या आठवें भाव में अच्छे ग्रह हों, तो रोगी ठीक हो जाता है।
लग्नगतः परिपूर्णो रजनिजानिर्विलोकितो गुरुणा ।
लग्न में पूरा चंद्रमा हो और उसे गुरु देखे, या गुरु और शुक्र केंद्र में हों, तो रोगी ठीक हो जाता है।