दैवज्ञ वल्लभा · वराहमिहिर (परंपरा अनुसार)
अध्याय 14
प्रकीर्णाध्यायः
विमिश्रितं स्याद्द्वितनौ तदंशद्वये चरस्थावरवद्वदन्ति ।शुभेक्षणाल्लग्नशशांकयोर्वा भवेच्छुभं चाशुभमन्यथा तु ॥ १३ ॥
दोनों स्वभाव वाली लग्न राशि मिला-जुला फल देती है। कहते हैं कि अपने दो भागों में वह चलने वाली राशि और न हिलने वाली राशि की तरह काम करती है। साथ ही, अगर अच्छे ग्रह लग्न या चंद्रमा को देखें, तो फल अच्छा होता है। नहीं तो बुरा होता है।
सरल अर्थ: दोनों स्वभाव वाली लग्न राशि मिले-जुले फल देती है। लग्न या चंद्रमा को देखने वाले अच्छे ग्रह अच्छे फल देते हैं।
कंदृक्ष्रोत्रनसाकपोलहनवो वक्रं च होरादयस्तेकण्ठांसकबाहुपार्श्वहृदयक्रोडानि नाभिस्ततः ।
लग्न से आगे के भाव शरीर के अंग बताते हैं। कौन से अंग, यह इस पर है कि राशि का कौन सा तीसरा भाग उदय हो रहा है।
तस्मिन्पापयुते व्रणः शुभयुते दृष्टे च लक्ष्मादिशेत्स्वर्क्षांशस्थिरसंयुते च सहजः स्यादन्यथाऽऽगंतुकः ।
किसी भाव पर बुरे ग्रह वहाँ घाव बता सकते हैं। अच्छे ग्रह निशान बताते हैं। ग्रह कारण बताता है।
समनुपतिता यस्मिन्भागे त्रयः सबुधा ग्रहा भवति नियमात्तस्यावाप्तिः शुभेष्वशुभेषु वा ।
बुध के साथ तीन ग्रह शरीर के एक अंग पर निशान बताते हैं। छठे भाव में बुरा ग्रह वहाँ घाव कर सकता है।