भावकुतूहल · जीवनाथ दैवज्ञ कृत
अध्याय 1
संज्ञाध्यायः
तनुकोशसहोदरबन्धुसुतारिपुकामविनाशशुभाविबुधैः ।पितृभं तत आप्तिरपाय इमे क्रमतः कथिता मिहिरप्रमुखैः ॥ ४ ॥
पुराने आचार्य मिहिर के नेतृत्व में ज्ञानियों ने बारह भावों के नाम क्रम से बताए। पहला भाव: शरीर। दूसरा: धन। तीसरा: भाई। चौथा: संबंधी। पाँचवाँ: संतान। छठा: शत्रु। सातवाँ: कामना। आठवाँ: नाश। नौवाँ: भाग्य। दसवाँ: पिता का घर। ग्यारहवाँ: लाभ। बारहवाँ: हानि।
सरल अर्थ: बारह भावों के नाम क्रम से हैं: शरीर, धन, भाई, संबंधी, संतान, शत्रु, कामना, नाश, भाग्य, पिता, लाभ, हानि।
कुजकवी बुधचन्द्रदिवाकरा बुधसितावनिजा गुरुसूर्यजौ ।
मेष से मीन तक क्रम से: मंगल, शुक्र, बुध, चंद्रमा, सूर्य, बुध, शुक्र, मंगल, गुरु, शनि, शनि, गुरु।
अङ्गारकेन्दुगुरवो रविचन्द्रपुत्रा
सूर्य से शुरू करके हर ग्रह के मित्र बताए गए हैं।
सौम्यः समा हि सकलाः कविभानुपुत्रौ
सम ग्रह बताए गए हैं, बाकी शत्रु हैं। किसी ग्रह से दूसरे, तीसरे, चौथे, दसवें, ग्यारहवें और बारहवें स्थान के ग्रह कुछ समय के लिए मित्र हैं।