अग्नि पुराण (ज्योतिष चयन) · व्यास कृत
अध्याय 1 · ज्योतिष और मुहूर्त
ज्योतिःशास्त्रम्
द्वौ मासौ पूर्वफाल्गुन्यामुत्तरासु त्रिपञ्चकम् ।हस्ते तु दृश्यते चित्रास्वर्धमासं तु पीडनम् ॥ ७३ ॥
पूरे अग्नि पुराण में यह अध्याय 121, श्लोक 73 है।
पूर्वा फाल्गुनी: दो महीने। उत्तरा फाल्गुनी: पंद्रह दिन। हस्त में वैसा ही दिखता है। चित्रा: आधे महीने की परेशानी।
सरल अर्थ: पूर्वा फाल्गुनी का मतलब दो महीने। उत्तरा फाल्गुनी, हस्त और चित्रा का मतलब करीब पंद्रह दिन।
मासद्वयं तथा स्वातिविशाखा विंशतिर्दिनम्(?) ।
स्वाति का मतलब दो महीने, विशाखा करीब बीस दिन, अनुराधा दस दिन और ज्येष्ठा आधा महीना।
मूलेन जायते मोक्षः पूर्वाषाढा त्रिपञ्चकम् ।
मूल से छुटकारा मिलता है। पूर्वाषाढ़ा में पंद्रह दिन लगते हैं, उत्तराषाढ़ा में बीस दिन, श्रवण में दो महीने।
धनिष्ठा चार्धमासं च वारुणे च दशाहकम् ।
धनिष्ठा में आधा महीना लगता है, शतभिषा में दस दिन, उत्तरा भाद्रपद में पंद्रह दिन। पूर्वा भाद्रपद में छुटकारा नहीं मिलता।