मुहूर्तमार्तण्ड · नारायण दैवज्ञ कृत
अध्याय 12 · लेखक के अंतिम श्लोक
ग्रन्थालंकारः
श्रीमत्कौशिकपावनो हरिपदद्वंद्वार्पितात्मा हरिस्तज्जोऽनंत इलासुरार्चितगुणो नारायणस्तत्सुतः । ख्यातं देवगिरेः शिवालयमुदक् तस्मादुदक् टापरग्रामस्तद्वसतिर्मुहूर्तभवनं मार्तंडमत्राकरोत् ॥ १ ॥
श्रीमान हरि हुए, जिन्होंने कौशिक वंश को पवित्र किया। उन्होंने अपना पूरा मन भगवान हरि विष्णु के दोनों चरणों में लगा दिया। उनके पुत्र अनंत हुए, जिनके गुणों का धरती के देवताओं ब्राह्मणों ने आदर किया। उनके पुत्र नारायण हुए। देवगिरि के उत्तर में एक प्रसिद्ध शिव मंदिर है। उसके उत्तर में टापर गाँव है, जो उनका घर था। वहाँ उन्होंने यह मार्तण्ड बनाया, जो मुहूर्त (शुभ समय चुनना) का घर है।
सरल अर्थ: लेखक नारायण अनंत के पुत्र और हरि के पोते थे। उन्होंने यह ग्रंथ देवगिरि के पास टापर गाँव में लिखा।
यः षष्ट्यायुतशतवृत्तबद्धमेनं मार्तंडं पठति नरः स विश्वपूज्यः । बह्वायुःसुखधनपुत्रमित्रभृत्यान्संप्राप्नोत्यविकलधीश्च तीर्थसिद्धिं ॥ २ ॥
जो इन 160 श्लोकों को पढ़ता है, उसे लंबी आयु, धन, परिवार और साफ़ बुद्धि मिलती है।
त्र्यंकेंद्रप्रमिते वर्षे शालिवाहनजन्मतः । कृतस्तपसि मार्तंडोऽयमलं जयतूद्गतः ॥ ३ ॥
यह ग्रंथ शक संवत 1493 के माघ महीने में पूरा हुआ, यानी 1571 ईस्वी में।
पूर्ववाक्यार्थमादाय ग्रंथोयं रचितो लघुः । पठनार्थमशक्तानामंगीकार्यो बुधैर्मुदा ॥ ४ ॥
यह छोटा ग्रंथ पुराने ज्ञान को इकट्ठा करता है, उनके लिए जो बड़े ग्रंथ नहीं पढ़ सकते।