जातक तत्त्व · महादेव कृत
अध्याय 1
संज्ञातत्वम्
षष्ट्यंशेशास्त्वयुग्मे घोर (१) राक्षस (२) देव (३) कुबेर (४) रक्षोगण (५) किन्नर (६) भ्रष्ट (७) कुलघ्न (८) विषा (९) ग्नि (१०) माया (११) प्रेतपुरीष (१२) वरुणे (१३) न्द्र (१४) काला (१५) हि (१६) चन्द्र-अमृत (१७) चन्द्र (१८) मृदु (१९) मृदु-कोमल (२०) पद्म (२१) विष्णु (२२) वागीश (२३) दिगम्बर (२४) देवा (२५) ऽऽर्द्र (२६) नाश (२७) क्षितीश (२८) कमलाकर (२९) मन्दात्मज (३०) मृत्यु (३१) काल (३२) दावाग्नि (३३) घोर (३४) भय (३५) कण्टक (३६) सुधा (३७) ऽमृत (३८) पूर्णेन्दु (३९) विष (४०) कलि (४१) नाश (४२) वंशक्षयो (४३) त्पात (४४) कालरूप (४५) सौम्य (४६) मृदु (४७) शीतल (४८) दंष्ट्राकराले (४९) न्दुमुख (५०) कालाग्नि (५१) दण्डायुध (५२) निर्मल (५३) शुभा (५४) ऽशुभ (५५) शीतल (५६) सुधा (५७) पयोधि (५८) भ्रमणे (५९) न्दुरेखाः (६०) - युग्मे व्यत्ययः ।
विषम राशि में षष्ट्यंश (राशि का साठवाँ भाग) के स्वामी क्रम से ये हैं: 1 घोर; 2 राक्षस; 3 देव; 4 कुबेर; 5 रक्षोगण; 6 किन्नर; 7 भ्रष्ट; 8 कुलघ्न; 9 विष; 10 अग्नि; 11 माया; 12 प्रेतपुरीष; 13 वरुण; 14 इंद्र; 15 काल; 16 अहि; 17 चंद्र-अमृत; 18 चंद्र; 19 मृदु; 20 मृदु-कोमल; 21 पद्म; 22 विष्णु; 23 वागीश; 24 दिगंबर; 25 देव; 26 आर्द्र; 27 नाश; 28 क्षितीश; 29 कमलाकर; 30 मंदात्मज; 31 मृत्यु; 32 काल; 33 दावाग्नि; 34 घोर; 35 भय; 36 कंटक; 37 सुधा; 38 अमृत; 39 पूर्णेंदु; 40 विष; 41 कलि; 42 नाश; 43 वंशक्षय; 44 उत्पात (प्रकृति में अनोखा अपशकुन); 45 कालरूप; 46 सौम्य; 47 मृदु; 48 शीतल; 49 दंष्ट्राकराल; 50 इंदुमुख; 51 कालाग्नि; 52 दंडायुध; 53 निर्मल; 54 शुभ; 55 अशुभ; 56 शीतल; 57 सुधा; 58 पयोधि; 59 भ्रमण; 60 इंदुरेखा। सम राशि में क्रम उलटा है।
लग्नाम्ब्वस्तदशमानि केन्द्राणि ।
पहला, चौथा, सातवाँ और दसवाँ भाव केंद्र (पहला, चौथा, सातवाँ, दसवाँ भाव) हैं।
स्वायाष्टमात्मजाः पणफराः ।
दूसरा, पाँचवाँ, आठवाँ और ग्यारहवाँ भाव पणफर (केंद्र के बाद वाला भाव) हैं।
त्र्यरिधर्मान्त्या आपोक्लिमाः ।
तीसरा, छठा, नौवाँ और बारहवाँ भाव आपोक्लिम (गिरता भाव) हैं।