हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 8 · मास कुंडली और मासिक फल
मासप्रवेशादिविचाराध्यायः
अत्रापि मासप्रवेशफलानि ॥ वामनः ॥कलादिना समो भानुर्यद्वेलायां प्रजायते ॥दिनेदिने भुक्तियोगात्तदग्रं दिनजं स्मृतम् ॥ १ ॥
यहाँ भी मास प्रवेश के फल हैं। वह समय देखें जब सूर्य कला आदि में बराबर हो। दिन-दिन सूर्य की रोज़ की गति (भुक्ति) जोड़ते जाएँ। उससे आगे का बिंदु दिन से जन्मा हुआ माना गया है।
सरल अर्थ: दिन प्रवेश: वह क्षण निकालें जब सूर्य उतनी ही कला पर पहुँचे। फिर हर दिन उसकी रोज़ की गति जोड़कर हर दिन का प्रवेश पाएँ।
दिनलग्ने ग्रहान्त्सर्वान्स्पष्टान् भावांश्च साधयेत् ॥
दिन की कुंडली: ग्रह और भाव निकालें, फिर चंद्रमा जिस नवांश में हो, उससे फल पढ़ें।
लग्नांशस्थे शुभैर्दृष्टे चंद्रे पुष्टतमं वपुः ॥
पहले नवांश में चंद्रमा: मज़बूत शरीर। दूसरे नवांश में चंद्रमा: धन और अनाज।
सहजांशे भ्रातृसौख्यं तुर्यांशे भव्यभोजनम् ॥
नवांश 3 से 6: भाइयों से सुख, बढ़िया भोजन, संतान से सुख, और बीमारी और शत्रुओं की बातें।