हायनरत्न · बलभद्र कृत
अध्याय 8 · मास कुंडली और मासिक फल
मासप्रवेशादिविचाराध्यायः
गुरौ मूर्तौ भवेन्मंत्री धनं धनगतं भवेत् ॥विक्रमं विक्रमे तुर्ये सुखं राज्याद्धनागमः ॥
लग्न (उदय राशि) में गुरु हो तो व्यक्ति मंत्री बनता है। दूसरे में धन होता है। तीसरे में साहस। चौथे में सुख और राज से धन की आमदनी।
सरल अर्थ: गुरु का नवांश, पहला से चौथा: मंत्री का पद, धन, साहस, सुख और राज से आमदनी।
विद्यापुराणपुत्रादि पुत्रे शत्रुकरो रिपौ ॥
गुरु का नवांश, पाँचवाँ से सातवाँ: विद्या, पुत्र, छठे में बनते शत्रु। सातवें में स्त्रियों से सुख, बुध, चंद्रमा और शुक्र के साथ ज़्यादा।
मृतौ रोगागमो धर्मे धर्मलाभो वृषागमः ॥
गुरु का नवांश, आठवाँ से बारहवाँ: आठवें में बीमारी, नौवें में कर्तव्य का लाभ, फिर राज, लाभ, खर्च।
मूर्तौ जीवे मंत्रलाभः ॥ द्वितीये धनलाभः ॥ तृतीये मिष्टवक्ता ॥ चतुर्थे मिष्टभोजनम् ॥ पंचमे सुतसौख्यं धर्मवृद्धिः ॥ षष्ठे रोगारिवृद्धी ॥ नवमे धर्मदानसुखागमः ॥ दशमे पदप्राप्तिः ॥ एकादशे सर्वार्थाप्तिः ॥ द्वादशे सद्व्यय इति विशेषः ॥ इति गुरुः ॥
भावों में गुरु, बलभद्र के नोट: सलाह, धन, मीठी वाणी, मीठा भोजन। पुत्रों से सुख, दसवें में पद, बारहवें में अच्छा खर्च।