भावकुतूहल · जीवनाथ दैवज्ञ कृत
अध्याय 7
राजयोगतद्भंगयोगश्च सप्तमोऽध्यायः
एतेषु योगेषु नरो नृपालो भवेदलं नीचकुलप्रजातः ।नृपालवालोऽपिच वक्ष्यमाणैः सुयोगजातैरिति संप्रवक्ष्ये ॥ २६ ॥
इन योगों से साधारण कुल में जन्मा व्यक्ति भी राजा बन जाता है। राजा की संतान भी आगे बताए जाने वाले अच्छे योगों से राजा बनती है। इसलिए अब मैं उन्हें बताऊँगा।
सरल अर्थ: ये योग साधारण कुल के व्यक्ति को राजा के पद तक उठा सकते हैं।
मृगे विलग्ने रविजे कुलीरे दिवाकरे चन्द्रयुते प्रसूतौ ।
इन स्थितियों में राजकुल में जन्मा व्यक्ति राजा बन सकता है।
यदा कवीज्यौ भवतश्चतुर्थे
चौथे भाव में शुक्र और गुरु हों, या कर्क में गुरु चंद्रमा के साथ हो, तो राजा की संतान शासक बन सकती है।
यदेन्द्रमन्त्री विधुजं प्रपश्येद्
अगर गुरु बुध को देखता है, तो व्यक्ति बुद्धिमान शासक बन सकता है।