भावकुतूहल · जीवनाथ दैवज्ञ कृत
अध्याय 15
भावफलविचाराध्यायः
आदित्येन युतेक्षिते नृपकुलाल्लाभालये चौरतोलाभो नित्यमथेन्दुना गजजलप्रोद्भूतवामाजनैः ।भूपुत्रेण विचित्रयानमणिभूस्वर्णप्रवालादिभिर्जन्तोश्चन्द्रसुतेन शिल्पलिखनव्यापारयोगैरलम् ॥ ५१ ॥
ग्यारहवें भाव से सूर्य जुड़ा हो या उसे देखता हो। तब बार-बार राजकुल से और चोरों से लाभ आता है। चंद्रमा हो तो हाथियों, पानी से जन्मी चीज़ों और स्त्रियों से लाभ आता है। मंगल हो तो अच्छे वाहनों, रत्नों, ज़मीन, सोने और मूँगे से लाभ आता है। बुध हो तो शिल्प, लेखन और व्यापार से भरपूर लाभ होते हैं।
सरल अर्थ: ग्यारहवें भाव में सूर्य, चंद्रमा, मंगल या बुध हो तो राजा, पानी, ज़मीन या व्यापार से लाभ मिलता है।
जीवेनापि नरेशयज्ञगजभूज्ञानक्रियाभिः सिते
ग्यारहवें भाव में कई ग्रह कई तरह के लाभ देते हैं। गुरु शासकों से, शुक्र मोतियों से, शनि लोहे से।
शुभग्रहाः प्रयच्छन्ति व्ययस्था विपुलं धनम् ।
बारहवें भाव में अच्छे ग्रह धन देते हैं। वहाँ बुरे ग्रह धन की हानि कर सकते हैं।
क्षीणेन्दुरन्त्यगो यस्य रविणा सहितो यदि ।
कमज़ोर चंद्रमा सूर्य या मंगल के साथ बारहवें भाव में हो, तो राजा के धन ले लेने का खतरा रहता है।